Lucebert

AMSTERDAM (NL) 1924-1994, De dichter-schilder Lucebert, pseudoniem voor Lubertus Jacobus Swaanswijk, groeit op in de Amsterdamse Jordaan als zoon van een huis- en letterschilder. Zijn liefde voor de literatuur en voor de beeldende kunst wordt al op jonge leeftijd gewekt door enkele inspirerende docenten op de middelbare school.

Aanvankelijk mocht hij niet doorstuderen en moest hij met zijn vader meewerken als behanger en huisschilder. Zijn talent wordt echter in 1939 ontdekt als hij op een kale muur een muurschildering maakt die opgemerkt wordt door een voorbijganger. Hij wordt toegelaten tot het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs in Amsterdam, waar hij vooral door de inspirerende directeur Mart Stam in aanraking komt met de Dada-beweging en het Surrealisme. Tot zijn grote spijt moet hij echter de opleiding na 4 maanden weer verlaten, om mee de kost te verdienen voor het gezin. Hij vindt veel voldoening in het contact met enkele dichters zoals Hans Andreus, met wie hij de liefde voor literatuur, filosofie en beeldende kunst kan delen. Lucebert schrijft en tekent vanaf de jaren veertig met een niet aanhoudende passie en na de oorlog komt hij in contact met Karel Appel en de dichter Gerrit Kouwenaar. Wanneer Appel, Corneille en Constant de Experimentele Groep Holland oprichten in 1947 worden daar ook dichters bij betrokken die het experiment aangaan met de taal. Hun bijdragen worden gepubliceerd in het blad Reflex dat verschijnt bij de manifestaties van de schilders. Wanneer deze groep opgaat in de internationale CoBrA-beweging in 1948 levert de bijdrage van Lucebert in de publicatie bij de CoBrA tentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam de naam voor de nieuwe literaire beweging: De Vijftigers. Lucebert tekent en schildert naast zijn literaire werk onophoudelijk, waarbij zijn beeldtaal aanvankelijk de kinderlijke iconografie van de CoBrA- schilders vertoont. Het is echter pas in 1954 dat hij officieel erkenning krijgt als beeldend kunstenaar. Hij wordt toegelaten tot de Contraprestatie, een door de staat ingestelde financiële regeling in ruil voor werk. In 1958 heeft hij zijn eerste solotentoonstelling bij Galerie Espace in Haarlem en een jaar later exposeert hij in het Stedelijk Museum Amsterdam. Ook participeert hij dat jaar in de internationale kunstmanifestatie Documenta II in Kassel (Dld). Zijn werk ontwikkelt zich nu naar een meer cartoonachtige weergave van menselijke wezens, in al hun verschrikkingen en kwetsbaarheid. Zijn nooit aflatende maatschappijkritische opstelling vertoont verbeten en grimmige koppen met zware contouren, in samenspel met mythologische onderwerpen. Zijn poëzie is hier onlosmakelijk mee verbonden: in deze tijd heeft wat men schoonheid noemde/schoonheid schoonheid haar gezicht verbrand. De blijvende stroom van beeldend en literair werk van Lucebert, de Keizer der Vijftigers, zoals hij ook wel wordt genoemd, komt ten einde wanneer hij op in 1994 op 69-jarige leeftijd in Alkmaar overlijdt.

Hydra '93.VI.18
1993
gemengde techniek op papier
50 x 70,5 cm
€ 5.300
hide
Lo 93.VI.19
1993
gemengde techniek op papier
50 x 70,5 cm
€ 5.300
hide
Het Stortbad
1988
olieverf op doek
195 x 130 cm
€ 34.000
show
Het geschenk
1986
olieverf op doek
113 x 162 cm
€ 27.500
show
Tezcatlipoca '93.VI.12
1993
gemengde techniek op papier
50 x 70,5 cm
€ 5.300
hide
Keramiek schaal
1994
keramiek
11 x 48.5 x 48.5 cm
€ 5.000
hide
Mantua
1991
olieverf op doek
145 x 115 cm
€ 27.000
show
Mutter
1989
olieverf op doek
145 x 115 cm
€ 27.000
show
Zonder titel '92-III
1992
gemengde techniek op papier
70,5 x 100 cm
€ 7.500
hide
De getuigen
1993
olieverf op doek
145 x 115 cm
€ 27.000
show
Grote opa
1992
olieverf op doek
145 x 115 cm
€ 27.000
hide
De flatbewoners
1992
olieverf op doek
145 x 115 cm
€ 27.000
hide
Karmel
1993
olieverf op doek
115 x 145 cm
€ 27.000
hide
Fatum
1993
olieverf op doek
100 x 80 cm
€ 19.000
hide
Ein erschütternder abschied
1992
olieverf op doek
115 x 145 cm
€ 27.000
hide
Zonder titel
1975
Gemengde techniek op papier
72,5 x 101 cm
€ 7.140
hide
La furia
1992
olieverf op doek
100 x 80 cm
€ 19.000
hide
Macht van de slang
1992
olieverf op doek
99,5 x 85 cm
€ 19.000
hide
Nachtwacht
1993
olieverf op doek
100 x 80 cm
€ 19.000
hide
Zonder titel '92-I-16
1992
gemengde techniek op papier
78,5 x 56,5
€ 5.000
hide
De magneet
1994
olieverf op doek
120 x 90 cm
hide
Der briefträger
1992
olieverf op doek
115 x 145
€ 27.000
show
De raddraaiers
1993
olieverf op doek
115 x 145 cm
€ 27.000
show
De gangsterbruid
1992
olieverf op doek
90 x 70 cm
€ 18.000
hide
hide

He is admitted to the Institute of Industrial Art Education in Amsterdam, where he comes into contact with the Dada movement and Surrealism, primarily through the inspiring director Mart Stam. Regretfully, however, he is forced to abandon his training after 4 months, to help earn a living for his family. He finds a great deal of satisfaction in his contact with several poets, such as Hans Andreus, with whom he can share his love of literature, philosophy and plastic arts.

Ever since the forties, Lucebert has been writing and drawing with unbridled passion. After the war he comes into contact with Karel Appel and the poet Gerrit Kouwenaar. When Appel, Corneille and Constant established the Experimental Group Holland in 1947, they also involved poets who were willing to experiment with language. Their contributions are published in the Reflex magazine which is made available at the poets’ manifestations. After this group was absorbed into the international CoBrA movement in 1948, Lucebert contributed to the publication distributed at the CoBrA exhibition in the Amsterdam City Museum, providing the name for the new literary movement: the Vijftigers.

In addition to his literary work, Lucebert draws and paints incessantly, with a visual language that initially displays the childlike iconography of the CoBrA painters. However, he was officially recognised as a plastic artist only in 1954. He is admitted to the Contraprestatie, a state-sponsored financial arrangement in exchange for work. In 1958 he had his first solo exhibition at the Galerie Espace in Haarlem and a year later he exhibited at the Amsterdam City Museum. In the same year he also took part in the international art happening Documenta II in Kassel, Germany. His work then developed into a more cartoon-like representation of human beings, with all their horrors and vulnerabilities. His never-ending social criticism is illustrated by dour and grim heads with heavy contours, in combination with mythological subjects. His poetry is inextricably linked to this: in deze tijd heeft wat men schoonheid noemde/schoonheid schoonheid haar gezicht verbrand

The continuous flow of visual and literary work by Lucebert, the Emperor of the Vijftigers, as he is sometimes called, ends with his death in Alkmaar in 1994, at the age of 69.